Sesin Görüntüsü

Hanifi Fatih Gülocak

Gaziantep Üniversitesi
Radyo Programı (Eğitim, kültür, sanat, müzik, haber v.b.)

Eserin Adı: Sesin Görüntüsü

Programın Konusu: Duyduğumuz seslerin, karşı tarafın görünüşü ve karakteri hakkında verdiği bilgileri inceleyeceğiz.

Programın Amacı: Ses tiplerini tanımak ve sese bir görüntü vermek. 

 

Sinyal

SES EFEKTİ: Kalabalığın Uğultusu

MÜZİK: Sagopa Kajmer - Gördüklerime İnanmam Gerek Enstrumental

ESP: Hey, hey! Sesimi gören var mı? Sesim nerede, acaba bulan var mı ? Sanırım onu kaybettim. (Bekleyiş) Ahh! Şükürler olsun onu buldum.

Müzik: Abel Korzeniowski – Satin Birds  (arka fona düşer.)

ESP: Merhaba sesimi dinleyen sevgili dinleyiciler. Biraz önce sesimi kaybetmiştim, şimdi onu buldum. Yoksa sizle bu kadar etkili ve anlaşılır nasıl konuşabilirdim. Ahh…

                Biliyor musunuz? Bir sesi görmek imkansızdır. Peki duyduğumuz sesler bize bir imaj yaratamaz mı? Yani kim görmüş dedelerimizin, bebekler gibi ağladığını. O da ne yoksa sesin bir görüntüsü mü var?

                Tabi ki hayır. Fakat her ses, her duyum bilinçaltımızda bir karakter bir imaj ve ya bir görünüş yaratabilir. Yani bilinçaltınız da benim görüntüm kesinlikle bir “kadın” değildir. Belki de taklit yapıyorum . Her neyse.. Peki bu belirleyici özellikler nelerdir?

 

SES EFEKTİ:  Yaşlı bir adam sesi, şiveli ses tonu, korna sesi, kuş sesi, çocuk sesi

MÜZİK: İFMO – Pirates of the Caribbean The Curse of the Black Pearl  (Arka fona düşer.)

 

ESP: Tonlamalar, sesin şiddeti, kullandığımız sözcükler, ses tellerinin cinsi, yorgunluğu, kalıp sesler, kullanılan ekler ve nicesi duyulan sesin hangi ifadeleri yansıttığını belirler.

Bakın şu sesleri bir dinleyelim..

Yaşlı Adam: Merhabalar, ben Faruk. 18 yaşındayım ya sen?

ESP: Ahh amca, kaç yaşında olduğunu az çok anlayabiliyorum. Dinleyicilerimiz de bunu anlıyor

Yaşlı Adam: Tamam, tamam, sanırım 65 yaşındayım.

ESP: Duyduğunuz gibi yaş aralıklarını az çok tahmin edebiliyoruz. Bir de şunu dinleyelim.

Sevinçli Ses Tonu: Hey arkadaşlar, bugün aşırı üzgünüm ya. Üzüntümden havalara uçuyorum.

ESP: Sanırım yaşlı amcanın 18 yaşında olması daha inandırıcıydı. Gelin bu ses türlerini belli başlıklar altında inceleyelim.  Birinci kategorimiz, yaş aralıklarına göre genel ses tonları; Çocuk sesi

Pepee – Bebee İle Çıkarma Öğreniyor

Bebee: Abiş nereye gidiyor?

Pepee: Arkadaşlarımla tahta misket oynamaya gidiyorum, Bebee. 

Bebee: Aaa, çok güzel çok! Ben de abişle oynayacağım, ben de.

ESP: Şimdi genç sesi!

Bebee: Abiş arkadaşlarıyla misket oynamaya gitti.

ESP: Ahh, pardon. Bu hala çocuk sesi. Tekrarlıyorum. Bir genç sesi!

Sürpriz Kutusu – Karbonat Sirke Deneyi

Lemi Filozof: Buraya gelirken sabah spor yaptım. Yoruldum biraz ama çokta enerjiğim.

ESP: Şimdi Yaşlı Sesi

Keloğlan – Tilkican Dede

Bilgecan Dede: Anacığım söylerdi; kardeşim hep yatağın ters tarafından kalkarmış. Ağzına yemek verdiğinde istemez, vermediğinde ağlarmış.

 

ESP: Duydunuz sevgili dinleyiciler. Kimin hangi yaş aralıklarında olduğunu tahmin edebiliyoruz. Peki bu nasıl oluyor? Tabi ki bu durumu ses tellerinin yaşı belirliyor. Ayrıca seçilen sözcüklerin doğru telaffuzu da bu durumu etkiliyor. Bu bir tecrübedir.

ESP: Devam edelim duygusal durumlar ile ilgili yargıda bulunacağımız sesleri dinleyelim. Sevinçli ses tonu!

Müzik: Mozart 40. Senfoni (arka fona düşer.)

Samed: Yaşasın! Bu benim çocukluk hayalimdi! İnanabiliyor musun?

ESP: Hüzünlü bir ses tonu!

Samed: Ahhh! Sanırım en çok onu özlüyorum.

ESP: Heyecanlı bir ses tonu!

Samed: Aman Allah’ım! Onu görmek için sabırsızlanıyorum.

ESP: Endişeli bir ses tonu!

Samed: İşleri nasıl yoluna koyacağımı bilmiyorum.

 

ESP: Duyduğunuz gibi duyguları ifade eden ses tonlarının belirleyici özellikleri, sesin şiddeti, tonlaması ve seçilen sözcükler oluyor. Peki, bir sunucunun veya anlatıcının duygusal anlamda yönelimi nedir? Sizce ben üzgün müyüm? Yoksa tedirgin miyim? Muhtemelen öyleyim ama bunu asla bilemeyeceksiniz. Siz bunu bir düşünün. Şimdi karakteristik durumlar ile ilgili bilgi veren sesleri dinleyeceğiz. Özgüvenli birinin muhtemel sesi!

ESP: Duyduğunuz gibi ben özgüven dolu bir sese sahibim. Yoksa asla bu programı sunamazdım. 

Müzik: The Second Waltz – Andre Rieu

ESP: Özgüvensiz birinin muhtemel sesi!

Samed: Yani acaba bu işi sen mi yapsan ?

ESP: Soğukkanlı birinin muhtemel sesi

Samed: Hayır, sana kırgın değilim. Normal sesim böyle.

ESP: Sıcakkanlı birinin muhtemel sesi

Samed: Hey, dostum. Seninle çok eğleneceğiz.

ESP: Lider vasıflı birinin muhtemel sesi

Atatürk: Geçen zaman nispetle daha çok çalışacağız. Daha az zamanda daha büyük işler başaracağız.

Müzik: Cem Karaca – Namus Belası Enstrumental

ESP: Duyduğunuz üzere kişinin kullandığı sözcükler, sesinin yalınlığı, sesinin titreşimi hatta kurduğu cümlelerin ne anlam ifade ettiği, o kişinin karakteri hakkında pek çok fikir veriyor. Şimdi duyacağımız sesler, kişinin yaşadığı dönem ile ilgili yargılarda bulunabileceğimiz seslerdir. Dinliyoruz. Osmanlı Türkçesi!

BERCESTE – Kul Nesimi

İskender Pala: Ben melamet hırkasını kendim geydim eğnime. Ar u namus şişesini, taşa çaldım kime ne?

ESP: Yakın Çağ Türkçesi

Berceste – Kul Nesimi

İskender Pala: Bütün insanlar, sizi ayıplıyor, bütün herkes tarafında dışlanıyor, bütün herkesin hakaretine maruz kalıyorsanız; sizi kabul edecek tek kapı kalmıştır. O kapı, ellerinizi açtığınız kapıdır.

ESP: Yeni gelişen ve önünü kesmemiz gereken Yozlaşmış Türkçe

Samed: Bu projeyi export aldıktan sonra, client’lere sunuyoruz ve feedback bekliyoruz.

ESP: Sanırım en çok duymak istemediğimiz ses karakteri ve Türkçe bu.

ESP: Burada kişinin çağını belirleyen unsur, kişinin kullandığı sözcüklerin ve kalıpların tarihçesidir. Dilin kibarlığı ise çağı belirleyecek unsurlardandır. Tarihimizle harmanlanmış bu güzel dili kaybetmemeyi umuyoruz.

ESP: Şimdi dinleyeceğimiz sesler ise bize, kişinin yaşadığı yöre ve bölge hakkında bilgiler verecektir. Doğu Bölgesi!

TRT- Bingöllü Çoban İle Röportaj

Çoban: Abi siz geliyor da ondan çok heyecanlandım. Şimdiye kadar bizim memlekete gelmemiş, sizin TRT’ci. Hiç gelmemiş! Ondan çok heyecanlıyım.  

ESP: Karadeniz Bölgesi!

Karadeniz’den (Rize) – TRT AVAZ

Saniye Melek: Çayeli kızıyım, 50 senedir burada yaşıyorum, buraya evliyim. Bir günüm nasıl mı geçiyor? İneklerimle uğraşıyorum, oğlum. Yem ediyorum, a laf ediyorum, oduna gidiyorum, hava kötü olduğu zaman. Ondan sonra çöllere iniyorum.

ESP: Trakya Bölgesi!

Müzik: Suzan Kardeş - Yarım Hava Çalsana

Seksenler – 25. Bölüm

Rıza: O duvara yazı yazılmış gördün mü kim yazdı onu be ya?

Sami: Nerde be ya? Bakıyım. Kahrolsun kapitalizm be ya.

Rıza: Sence kim yazmış olabilir be ya?

Sami: Nerden bileyim ben be ya?

Rıza: Bize tanıdık biri gibi geldi be ya.

Sami: Nerden be ya? El yazısından mı tanıdın be ya?

Rıza: Belki de her lafının sonunda be ya diyen biri yazmış olabilir be ya.

Sami: Yok be ya. Kim var ki bu mahallede be ya?

Selahattin: Bizim bildiğimiz sen varsın.

Sami: Ben mi ? Ne! Ne? Yok be ya.

Müzik: Suzan Kardeş – Yarım Hava Çalsana yükselir ve alçalarak biter.

Müzik: Cem Karaca – Resimdeki Gözyaşları Enstrümantal

ESP: İşte duyduğunuz gibi kullanılan dilin, ifade biçimi, duraksamaları, kullanılan ek kalıpları ve ağız yapısı bize bölge ile ilgili bilgiler veriyor. Peki şimdi size soruyorum. Kullandığınız ses tonu, karakterinizi yansıtıyor mu? Karşıdakine tüm his geçişlerinizi sağlayabilir musunuz? Yoksa sizde her gün başka biriymiş numara mı yapıyorsunuz?

ESP: Sanırım şimdi bunu düşünme vakti. Hey yine sesimi kaybettim. Kendinize iyi bakın. Ben gidip bana en uygun sesi arayacağım. Tekrar görüşmek dileğiyle.

Müzik: Cem Karaca – Resimdeki Gözyaşları Enstrümantal yükselir ve alçalarak biter.

 

Radyo Programı (Eğitim, kültür, sanat, müzik, haber v.b.)