Hülya KOÇYİĞİT

Hülya KOÇYİĞİT

12 Aralık 1947’de İstanbul’da doğan Hülya Koçyiğit’in çocukluğu Kuzguncuk’ta geçer. İlkokul eğitimine İstanbul’da başlayan sanatçı, Ankara Devlet Konservatuvarı Bale Bölümü’nün sınavına katılır. 310 kişinin başvuru yaptığı bu sınavı kazanan 9 kişiden biri olur. Henüz 7 yaşındayken bale eğitimi görmek üzere Ankara Devlet Konservatuvarı’nın yatılı öğrencilerinden biri olur. İlkokul eğitimine yine Ankara’da yer alan Cebeci İltekin Okulu’nda devam eder. Küçük yaşlarda ailesinden uzakta olmaya dayanamayan Koçyiğit, aynı dönemde İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları’nın açacağı konservatuvarda bale çocuk bölümü olduğu öğrenilince sınavına başvuru yapılır. Sanatçı, diğer iki kardeşi ile birlikte girmiş oldukları bu sınavı başarı ile geçerler. Ortaokul eğitimine İstanbul’da, Atatürk Kız Lisesi’nde devam eder. Bale, tiyatro eğitimin yanı sıra, piyano ve müzik dersleri almaya başlar.

Yoğun bir eğitim programına sahip olmasına rağmen büyük bir başarı gösteren Koçyiğit, İstanbul Şehir Tiyatroları genel yönetmeni Muhsin Ertuğrul’un dikkatini çeker.

Kendisi ile görüşmek isteyen Ertuğrul, sanatçının annesi Melek Koçyiğit’e, kızının iyi bir eğitim görmesi için mutlaka Ankara Devlet Konservatuvarı’nda eğitimine devam etmesi gerektiğini söyler. Bunun üzerine sanatçı tekrar Ankara’ya döner ve lise öğrenimine de konservatuvarda devam eder.

Sanatçı, bundan sonra sadece yaz tatillerinde uzun uzadıya ailesi ile vakit geçirme fırsatı yakalar. Kardeşi Nilüfer Koçyiğit, tiyatrodaki bir oyunda keşfedildikten sonra filmlerde oynamaya başlar ve kardeşini zaman zaman setinde ziyaret eden Hülya Koçyiğit, yönetmen Metin Erksan’ın dikkatini çeker. Ve Koçyiğit 1963 yılında, Metin Erksan’ın yönettiği “Susuz Yaz” filmi ile sinema hayatına büyük bir adım atar. Film, Türkiye’nin ilk uluslararası başarısı olarak Berlin Film Festivali’nde “Altın Ayı” ödülünü kazanır. Bu film ile hayatı değişmeye başlayan sanatçı kısa süre içinde babası Sedat Koçyiğit’i kaybeder. Okuduğu yıllarda ilk filminde oynayan sanatçı bir yandan ailenin geçimini sağlamak durumundadır. Yoğun vaktini alan sinema filmleri dolayısıyla okul ve oyunculuk arasında seçim yapmak zorunda kalır, oyunculuğu tercih eder.

Susuz Yaz’ın ardından, Gelin, Düğün, Diyet, Almanya Acı Vatan, Firar, Kurbağalar, Bez Bebek, Karılar Koğuşu, Derman, Cemile, Vurun Kahpeye, Dudaktan Kalbe,  gibi birçok başarılı filme imza atan sanatçı,  Türkiye’nin usta yönetmenleri Ömer Lütfi Akad, Halit Refiğ, Şerif Gören, Metin Erksan, Ertem Eğilmez, Orhan Aksoy ile çalışma fırsatı yakalar.

Koçyiğit, sinema oyuncularına, sahne teklifleri yapıldığı dönemde kendisine de yapılan tekliflerin hiçbirine olumlu yanıt vermez ta ki eşi Selim Soydan ile birlikte 1974 yılında Gülşah Film’i kurana kadar. Sanatçı artık kendi istediği filmleri çekmek ister ve bunun için yeterli sermayeye ihtiyaç vardır. Bu sebeple en sonunda sahne teklifini kabul ederek, 11 yıl boyunca sahne alır. Aynı zamanda inandığı, toplumsal mesaj verdiğini düşündüğü filmleri Gülşah Film yapımcılığında çeker. Sahne ile çekimler arasında yoğun bir tempoya sahip olan Koçyiğit’e, o dönemin cumhurbaşkanı Turgut Özal’ın milletvekilliği teklifi üzerine sahne hayatına 1987 yılında son verir.

Yerli romanların sinemaya uyarlanması için büyük çaba sarf eden Hülya Koçyiğit, Kerime Nadir, Muazzez Tahsin Berkant, Esat Mahmut Karakurt, Halide edip Adıvar, Peride Celal’in eserlerinin sinemaya aktarılmasında büyük katkısı olan oyuncu, uzun süre roman kahramanlarını canlandırır.

1991'de devlet sanatçısı seçilen Koçyiğit, 1991-1992'de kurucusu olduğu SO-DER'in başkanı olur. Dört yıl boyunca sürdürdüğü başkanlık görevinden sonra yönetim kurulunda çalışır. Hülya Koçyiğit bugüne kadar yurtiçi ve yurtdışı film festivallerinde en çok ödül alan kadın sinema sanatçısıdır. Sinema dalında çeşitli basın, kurum ve kuruluşlardan başarı ödülü ve plaketlerle onurlandırılmıştır. Kültür Bakanlığı tarafından yurt dışında, Macaristan, Polonya, Çin, Hollanda, Almanya, Suriye, İtalya, Japonya, Hindistan’da düzenlenen Türk Film haftalarında ülkemizi en çok temsil eden sinema sanatçısıdır. Sanatçının ilk filmi Susuz Yaz, Türk Sineması’nın 100. Yılında Kültür Bakanlığı tarafından halkın oylaması ile yapılan yarışmada da “yüzyılın filmi”, Hülya Koçyiğit de bu filmdeki rolü ile  “yüzyılın yüzü” seçilmiştir.

Sanatçının filmleri Yunanistan, İran, Mısır, Lübnan, Cezayir gibi değişik ülkelerde gösterilmiştir. 1965-1974 yılları arasında Hülya Koçyiğit’in tüm filmleri Yunanistan’da sinemalarda oynatılmıştır. “Derman” filmi 5 kıtada oynatılan, “Kurbağalar” filmi ise yabancı televizyon kurumlarına satılan ilk Türk filmidir.

2014 yılında, yüzüncü yılı kutlanan Türk sinemasına yaptığı büyük katkılardan dolayı sinema alanında Cumhurbaşkanlığı Kültür ve Sanat büyük ödülünü alan Hülya Koçyiğit, 200'e yakın yapımda yer almıştır.

 

Ödüller

Yurtiçi Festivaller

Turizm Bakanlığı, Yılın Kadın Oyuncusu, Susuz Yaz 1964

Türk Kadınlar Birliği Yılın Kadını 1964

6. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Cemile 1969

4. Adana Altın Koza Film Festivali Yılın En Başarılı Kadın Oyuncusu Zehra 1972

10. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Tanrı Misafiri 1973

12. Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Diyet 1975

Diyarbakır Karpuz Festivali 1983

Antalya Altın Portakal Film Festivali Eni İyi İkinci Film Derman 1984

Antalya Altın Portakal Film Festivali En İyi Kadın Oyuncu Karılar Koğuşu 1990

4. Ankara Uluslararası Film Festivali 1992 4. Uluslararası İzmir Film Festivali 1992

Adana 6. Altın Koza Kültür ve Sanat Festivali Geçmiş Altın Koza Film Şenlikleri Anısına 1992

Antalya Altın Portakal Yaşam Boyu Onur Ödülleri 1996

Altın Portakal Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü 1996

10. Ankara Uluslararası Film Festivali Onur Ödülü 1998

2. Dadaş Film Festivali Onur Ödülü 2001

21. International Film Festival Onur Ödülü 2002

73. İEF Sinema Burada Festivali Onur Ödülü 2004

12. Altın Koza Film Kültür ve Sanat Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülü 2005

4. Uluslararası Giresun Altın Fındık Film Festivali Sadri Alışık Yaşam Boyu Başarı Ödülü 2005

10. Türkiye/Almanya Film Festivali Onur Konuğu 2005

14. Altın Koza Film Festivali Türk Sinemasında Bir Usta Oyuncu 2007

Datça Belediyesi İkinci Sinema Günleri Ustaya Saygı 2007

II. Dadaş Film Festivali Onur Ödülü 2007

Datça Belediyesi Üçüncü Sinema Günleri Ustaya Saygı Günleri Katkısı 2008

Sadri Alışık Oyuncu Ödülleri Onur Ödülü 2010

7. Altın Nar Kültür ve Sanat Festivali 2010

2. Malatya Uluslararası Film Festivali Onur Ödülü 2011

20. Türk Film Festivali Mannheim Ehrenpreis Onur Ödülü 2011

Manisa II. Altın Üzüm Kısa Film Festivali Onur Konuğu 2011

7. Kaunos Köyceğiz Altın Aslan Türk Film Festivali Yaşam Boyu Onur Ödülleri 2012

44. Antalya Altın Portakal Film Festivali Festival Nişanı 2007

29.Altın Portakal Film Festivali 1992

Uçan Süpürge Kadın Filmleri Festivali Onur Ödülü Cumhurbaşkanlığı Büyük Ödülü 2014

YURTDIŞI FESTİVALLERİ

Mostra Cinema Mediterrani 1983

Festival D'autrans 1984

Moskova 14.Uluslararası Film Festivali Derman Filmi 1985

Nantes Film Festival En Başarılı Kadın Oyuncu Kurbağalar 1987

Amiens Film Festival En İyi Kadın Oyuncu Bez Bebek 1988

8. Turkisches Film Festival Frankfurt Onur Ödülü 2008

Alexandra International Film Festival 2009

15th London Turkish Film Festival Yaşam Boyu Başarı Ödülü 2009

11. Turkisches Film Festival Frankfurt Onur Ödülü 2011

17th London Turkish Film Festival Golden Wings 2011

10. Berlin Türkische Filmwoche Onur Ödülü