Azerbaycandan Türkiyeye: Bir Milletin Sanat Cahangiri

Nijat MAMMADOV

Mersin Üniversitesi
Radyo Belgeseli

Fon müziği

Röp. Vardı Benim dokuz yaşım babam dedi seni tiyatroya götürüm. Ben büyülendim. Nefesimi keserek hatta arada bele kalkmadım. Babam geldi ki, limonata falan içmek istiyormusun dedim yok. O iki perdeyi iki saat mı iki buçuk saat mı ben orda oturdum baktım.

Azerbaycandan Türkiyeye: Bir Milletin Sanat Cahangiri

Belgeseli hazırlayan

Nicat Mammadov

Seslendiren

Nicat Mammadov

Fon müziği

Sunucu: Benim adım Nicat Mammadov.... Mersin Üniversitesi İletişim Fakültesi öğrencisiyim.... Bugün size keşfetmekten bahsedeceğim.

İnsan keşfettikce mutlu oluyor. Ben de keşfetmek için yola çıktım. Azerbaycandan Türkiyeye üniversite eğitimi için yola çıktığımda 2017 yılının ağustos ayıydı.

Mersin’de radyo televizyon sinema bölümü okuyacak, kendimi, kardeş ülkemi, yeni bir kenti keşfedecektim.

Şimdi İletişim Fakültesinde üçüncü yılımı tamamlıyorum. Burada yeni insanları keşfederken hep bir soru vardı aklımda. Çevremde Türkiye sanatına katkıda bulunan Azerbaycanlı var mı? Benim gibi hayallerinin peşine takılmış, Türkiye'ye hizmet vermiş Azerbaycanlı sanatçılardan kimi keşfedebilirim?

 

Fon müzik

Yaptığım araştırmada Azerbaycan halkının sevdiği ünlü tiyatro oyuncusu , yönetmeni Cahangir Novruzov’un Adana’da olduğunu öğrendim. Ve çok sevindim

Cahangir Novruzov Adana Çukurova Üniversitesi Devlet Konservatuarı Sahne Sanatları bölümünde öğretim görevlisi.

Ama Cahangir Novruzovu tanımadan önce Cahangir beyle aynı ismi taşıyan, onun gelişmesinden büyük etkisi olan dedesi Cahangir Zeynalovu torunundan duyalım.

Fon müzik

Şimdi Azerbaycan tiyatrosuna profesyonel tiyatroya çeviren bir insandır. İslam ve Türk dünyasında ilkelere imza atmış insan. Türk dünyasında ve İslam dünyasında ilk ev tiyatrosunu yaradan insan.

Röp ( Cahangir Novruzov): Onun hayalinde Azerbaycan sahnesinde bir türk kızının çıkması onun hayliydi. Bu hem Azerbaycan kadının, Türk kadının menevi, şuuru, özgürlüğü, birde sanata, medeniyete, yaklaşımı anlamına geliyordu. Onun hayalleri ordaydı.

Sunucu: Cahangir Novruzov dedesi Cahangir Zeynalovun Azerbaycan Tiyatrosunda kadın oyuncuların yer almasının hayalini kurduğunu anlatıyor. Kendisi görememiş ama kızı Nesibe Zeynalova yıllar sonra Azerbaycan Cumhuriyetinin önemli sanatçılarından, değerli tiyatro oyuncularından biri olmuş.

Gaynana filminden parça

Röp ( Cahangir Novruzov): İlginç bir şeydir yani böyle söylerler yani ot kökü üste biter derler ya ben kadere inanan insanım bizim ailemizin kaderi bu imiş sanat imiş demek

Fon Müzik

Sunucu: .... Hem dedesi hem de annesi sanatçı olunca Cahangir Novruzovun küçük yaşlarda bu alana ilgi duyması şaşırtıcı değil. Kendisini tiyatronun çocuğu olarak tanımlıyor Novruzov..

Röp ( Cahangir Novruzov): Tiyatro öyle bir yer ki, orada sıradan biri çalışmamalıdır. Orda sözü olan düşüncesi olan bir şeyi söylemek, bir şeyi paylaşmak önemli bir şey anlayıp da birilerinden paylaşmak isteyen insanlar olmalıdır. Tiyatro hem dinlenme hem düşünme yeridir. Hem gülme hem de acı acı ağlama yeridir. Yani bu sanata layik olduğumu daha doğrusu yapa bileceğimi düşündüğüm için geldim. Bu sanatı çok seviyorum. Bir daha doğmuş olsaydım. Bir daha bu sanatı seçerdim.

Sunucu: Bir yönetmeni ve oyuncuyu en iyi tanıyanlar ve analiz edenler eleştirmenler olur. Biz Cahangir Novruzovun oyuncu olarak önemini Azerbaycanlı tiyatro tarihçisi ve eleştirmeni Prof.Dr İlham Rehimliden dinleyeceğiz.

Fon müzik

Röp ( İlham Rehimli) : Cahangir daxilən çox enerjili aktyordu. Cahangirin enerjisi bəzən dörd, beş aktyorun enerjisinin toplusundan daha güclü, daha çevik, daha dinamiktir. Cahangir səhnəyə çıxanda adama elə gəlir ki, sənhə doludur.

Sunucu: Azerbaycanın kültür ve sanat alanında böylesine önemli bir sanatçı Cahangir Novruzov. Peki onun Türkiyeye gelişi nasıl oldu? Onu Türkiye'de görmek isteyenler kimlerdi?

Fon müzik

Röp ( Cahangir Novruzov): Türkiyeye gelişim çok ilginç bir döneme rast geldi. 90 cı yıllarıydı. 93cü yıl idi. O zaman Azerbaycanda Üniversitede ekonomiden ders deyen görevde olan Prof Dr. Mehmet Şahin bey burda uzun yıllar çalışmış. Üç sene, iki sene çalışmış burda Azerbaycanda olan elmi ve sanatsal potesiyaldan haberi olan bir insanıydı. Azerbaycan'da olan potensiyaldan yararlanmak için Güzel Sanatlar fakültesi açarak Azerbaycan'dan gelen sanatçıları oraya davet etmeyi düşündü

Ona göre de 96 cı yılda Adana'da bölüm açıldı. İlk sinavlara bir öğretim üyesi olarak Doçent olarak beni davet ettiler. Geldim Adananın ilk uçağından burya gelmişdim sevmiştim.

Röp ( Cahangir Novruzov): Yani ben ne yapmağa çalışdım burda Moskovada, Bakü de, Petersburgda gördüğüm eğitmin asıl olan tiyatro eğitimin bütün inceliklerini bütün Stanislavski sistemini doğru anlatısını buraya taşımaya çalışdım. Ve çok şükür ki, öğrencilerimiz buranı bitiren öğrencilerimiz artık burda hoca bile çalışıyorlar. Bir ekolün, bir felsefenin, estetik görüşü yayan eğitimini veren bir ekibe çevrildik burda.

 

Sunucu: Öğretmek kadar öğrenmekte güzeldir.Cahangir Novruzovun ilk öğrencilerinden olan Muzaffer Hamit Kırıkalp Sahne Sanatları bölümünün Tiyatro Oyunculuğu ve Bale dallarında bölüm başkanı Muzaffer hoca Cahangir Novruzovun öğrencilere yaklaşımını şöyle aktarıyor.

Fon müzik

Röp ( Muzaffer Kırıkalp): Cehangir Novruzov Çukurova Üniversitesine beraberinde Türkiyedeki oyunculuk eğtimi getirdiği en büyük katkı Stanislavski gerçekçi oyunculuk tekniği birinci ağızdan bize anlatıyor olması çünkü Türkiyedeki hocaların çoğunluğu değil nerdeyse tamamen dolaylı yollardan bunu öğrenmiş oluyorlar hocamız o zaman Moskovada aldığı Azerbaycan'da birinci elden aldığı eğtimlerle Stanislavskinin özünü almış oluyor Stanislavskinin öğrencilerinin öğrencilerinin öğrencisi statusunda olduğu için birinci elden onu alması gelip bize bunu birinci elden aktarması bizler için çok çok kıymetli .

Fon müzik

Röp ( Cahangir Novruzov): Bir yuva kurduk. Sanat yuvası kurduk sevdiğim insanlar vardı ayrılmak istemediğim insanlar vardı. Öğrencilerimin hepsi benim evlatlarımdır. Sanırım yararlı olduğum içinde devam etmeye gücüm var. Devam ediyorum.

Sunucu: Cahangir Novruzov tecrübesi ve yaşı hak eder ki, bize nasihat versin. Belki de bu nasihat tarih de kalıcak bizden sonra gelenler de düşünecek.İhmal edilmeyen nasihat olarak kalıcak bir milletin sanat cahangiri tarafından. Peki Cahangir Novruzov dinleyicilerimize sanat için hangi nasihatı verirdi..?

Fon müzik

Röp ( Cahangir Novruzov) : Ruhumuzun sanattan, güzellikten, felsefeynen beslenmelidir. Yoksun ruh nasıl bir beden nasıl bir şahsiyet barındıra bilir. Sadece bunu söylemek isterdim.

Kapanış jeneriği..

Azerbaycandan Türkiyeye: Bir Milletin Sanat Cahangiri adlı radyo Belgeselini dinlediniz

Belgeseli hazırlayan Seslendiren

Nicat Mammadov

 

Radyo Belgeseli